หน้าหมวดหมู่สินค้ามีแต่กริดรูป: เขียนคำอธิบายหมวดอย่างไรให้คนค้นเจอ

เปิดหน้าหมวด “กระเป๋าเดินทาง” ของร้านออนไลน์ทั่วไปแล้วจะเห็นเหมือนกันเกือบทุกร้าน คือมีชื่อหมวดตัวใหญ่หนึ่งบรรทัด แล้วต่อด้วยกริดรูปสินค้าสี่สิบชิ้นไปจนสุดหน้า ไม่มีข้อความอธิบายอะไรเลยสักบรรทัด พอเจ้าของร้านเปิด Search Console ดูก็พบว่าหน้าหมวดแทบไม่มีคนเข้าจากการค้นหาเลย ทั้งที่คำว่ากระเป๋าเดินทางเป็นคำที่คนค้นกันทุกวัน คนที่เข้ามาส่วนใหญ่มาจากหน้าสินค้าชิ้นเดี่ยว ๆ ที่หลุดเข้าไปบ้างเป็นครั้งคราว

บทความนี้จะลงรายละเอียดเฉพาะเรื่องข้อความบนหน้าหมวดหมู่ ว่าควรเขียนอะไร ยาวแค่ไหน วางไว้ตรงไหนของหน้าโดยไม่รบกวนคนที่พร้อมซื้อ และจะเลือกอย่างไรว่าหมวดไหนคุ้มที่จะลงแรงก่อน พร้อมกับดักเรื่องหน้าตัวกรองที่ทำให้ร้านมีหน้าเกินจำเป็นเป็นพันหน้า ถ้าอยากเห็นภาพรวมการจัดโครงสร้างร้านออนไลน์ทั้งระบบ อ่านคู่กับ คู่มือ SEO สำหรับร้านค้าออนไลน์ ได้

หน้าหมวดหมู่สินค้าควรมีข้อความอะไรบ้าง

เหตุผลที่หน้าหมวดสำคัญคือมันดักคำค้นคนละชั้นกับหน้าสินค้า คนที่พิมพ์ว่า “กระเป๋าเดินทางล้อลาก 20 นิ้ว” ยังไม่ได้เลือกยี่ห้อ เขาต้องการหน้าที่เอาตัวเลือกทั้งหมดมาวางให้ดูพร้อมกัน ส่วนคนที่พิมพ์ชื่อรุ่นเป๊ะ ๆ ต้องการหน้าสินค้าชิ้นนั้นโดยตรง ถ้าร้านมีแต่หน้าสินค้าที่ดี แต่หน้าหมวดว่างเปล่า เท่ากับทิ้งคำค้นกลุ่มแรกไปทั้งหมด ซึ่งเป็นกลุ่มที่ใหญ่กว่าและเป็นจุดที่ลูกค้ากำลังเปรียบเทียบอยู่พอดี

ที่ต้องเน้นคือคำว่าช่วยให้เลือกได้ ไม่ใช่คำว่ามีข้อความ ร้านจำนวนมากแก้ปัญหานี้ด้วยการเอาย่อหน้าโฆษณามาแปะ เช่น เขียนว่าร้านเราคัดสรรกระเป๋าคุณภาพดีในราคาที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับคุณ ซึ่งไม่ได้ให้ข้อมูลอะไรกับคนอ่านเลย ข้อความแบบนี้มีหรือไม่มีก็ไม่ต่างกัน เพราะไม่ได้ตอบคำถามที่คนกำลังลังเลอยู่จริง

• ขอบเขตของหมวด — ในหมวดนี้มีอะไรบ้างและไม่มีอะไร เช่น หมวดกระเป๋าเดินทางรวมทั้งแบบล้อลากและแบบสะพาย แต่ไม่รวมกระเป๋าใส่โน้ตบุ๊ก
• วิธีแบ่งย่อย — หมวดนี้แบ่งตามอะไร เช่น ตามขนาดนิ้ว ตามวัสดุแข็งหรือผ้า ตามจำนวนวันเดินทาง พร้อมลิงก์ไปหมวดย่อยแต่ละอัน
• เกณฑ์ตัดสินใจ — สองถึงสี่ข้อที่คนซื้อมักลังเล เช่น ขนาดที่ขึ้นเครื่องได้ น้ำหนักตัวกระเป๋า ความต่างของล้อคู่กับล้อเดี่ยว
• เงื่อนไขของร้าน — จัดส่งกี่วัน รับประกันอย่างไร เปลี่ยนคืนได้ไหม เพราะเป็นคำถามที่คนถามก่อนกดซื้อทุกครั้ง
• คำถามที่ลูกค้าถามบ่อยของหมวดนี้ — สามถึงห้าข้อที่ทีมขายตอบซ้ำทุกสัปดาห์ เอามาวางไว้ให้คนอ่านหาเองได้

ทำไมหน้าที่มีแต่กริดสินค้าถึงไม่ค่อยติดอันดับ

หน้าที่มีแต่กริดรูปไม่ได้บอกอะไรกับระบบค้นหาเลยนอกจากชื่อสินค้าที่อยู่ใต้รูป และชื่อสินค้าเหล่านั้นก็มักเป็นชื่อรุ่นกับชื่อยี่ห้อ ไม่ใช่คำที่คนค้นด้วยเวลายังไม่รู้จะเลือกอะไร ผลคือหน้าหมวดกลายเป็นหน้าที่ไม่มีเนื้อหาเป็นของตัวเอง ทั้งที่มันควรเป็นหน้าที่แรงที่สุดหน้าหนึ่งของร้าน

อีกด้านหนึ่งคือด้านคนอ่าน ลองนึกถึงลูกค้าที่กำลังจะไปเที่ยวญี่ปุ่นครั้งแรกแล้วค้นหากระเป๋าเดินทาง เขาเปิดเจอหน้าที่มีกระเป๋าสี่สิบใบเรียงกัน ทุกใบหน้าตาคล้ายกัน ราคาไล่กันไม่ห่าง เขาไม่รู้ว่าควรเลือกยี่สิบนิ้วหรือยี่สิบสี่นิ้ว ไม่รู้ว่าแบบแข็งกับแบบผ้าต่างกันตรงไหน สุดท้ายก็ปิดหน้าไปหาที่อื่นที่อธิบายให้ฟัง ซึ่งอาจเป็นเว็บรีวิวหรือร้านคู่แข่งที่ลงทุนเขียนไว้

แถวสุดท้ายของตารางเป็นข้อที่คนมองข้ามบ่อยที่สุด ร้านที่สินค้าเข้าออกเร็วอย่างร้านเสื้อผ้าหรือร้านของแต่งบ้าน หน้าหมวดจะเปลี่ยนหน้าตาทุกเดือนถ้าไม่มีข้อความคงที่ประกอบไว้ การมีย่อหน้าอธิบายที่ไม่ขึ้นกับสินค้าชิ้นใดชิ้นหนึ่งช่วยให้หน้ามีความหมายชัดเจนตลอดเวลา แม้สินค้าในกริดจะหมุนเวียนไปหมดแล้วก็ตาม

วางข้อความไว้ตรงไหนไม่ให้ขวางคนที่พร้อมซื้อ

ข้อกังวลอันดับหนึ่งของเจ้าของร้านคือกลัวว่าข้อความจะดันสินค้าลงไปอยู่ล่างจนคนเลื่อนไม่ถึง ข้อกังวลนี้ถูกต้อง และทางแก้คือแบ่งข้อความเป็นสองก้อนที่ทำหน้าที่ต่างกัน ไม่ใช่เอาทั้งหมดไปกองไว้บนสุด

ก้อนบนสุดต้องสั้นมาก สองถึงสามบรรทัดพอ ใช้บอกว่าหน้านี้คืออะไรและร้านมีจุดต่างอะไร เช่น หมวดกระเป๋าเดินทางของร้านมีตั้งแต่ขนาดขึ้นเครื่อง 20 นิ้วถึงขนาดโหลด 28 นิ้ว ทุกใบรับประกันล้อและซิป 2 ปี ส่งฟรีทั่วประเทศ แค่นี้คนที่พร้อมซื้อจะอ่านจบในสามวินาทีแล้วเลื่อนลงไปดูสินค้าได้ทันที ส่วนก้อนใต้กริดค่อยลงรายละเอียดวิธีเลือกได้เต็มที่ เพราะคนที่เลื่อนมาถึงตรงนั้นคือคนที่ดูสินค้าแล้วยังตัดสินใจไม่ได้ ซึ่งเป็นคนที่ต้องการคำอธิบายพอดี

ขั้นตอนเขียนคำอธิบายหมวดหนึ่งหมวดให้เสร็จใน 1 ชั่วโมง

งานนี้ไม่ต้องรอนักเขียน เจ้าของร้านหรือคนที่ตอบแชทลูกค้าเขียนได้ดีที่สุด เพราะเขารู้ว่าลูกค้าลังเลตรงไหน ขั้นตอนด้านล่างใช้หมวดเดียวเป็นตัวตั้ง ทำจบหนึ่งหมวดก่อนแล้วค่อยขยายไปหมวดอื่น

ข้อสังเกตจากขั้นตอนที่หกคือมันเป็นเครื่องมือตรวจคุณภาพที่เร็วที่สุด ข้อความอย่างคัดสรรมาอย่างดีจากผู้ผลิตชั้นนำ ใช้ได้กับทั้งกระเป๋าเดินทาง เครื่องครัว และอะไหล่รถยนต์ ซึ่งแปลว่ามันไม่ได้พูดถึงอะไรเลย ส่วนข้อความอย่างขนาด 20 นิ้วคือขนาดใหญ่ที่สุดที่สายการบินส่วนใหญ่อนุญาตให้ถือขึ้นเครื่อง ใช้ได้กับหมวดเดียวเท่านั้น และนั่นคือสิ่งที่ควรเขียน

หมวดไหนควรลงแรงก่อน หมวดไหนยังไม่ต้องรีบ

ร้านที่มีสามสิบหมวดไม่ควรเขียนทั้งสามสิบหมวดรวดเดียว เพราะจะได้ข้อความกลาง ๆ ที่เขียนแบบเร่งเหมือนกันหมด ให้เลือกห้าหมวดแรกด้วยเกณฑ์ที่ชัดเจน ทำให้ดีจริง ดูผลจากข้อมูลจริงหนึ่งรอบ แล้วค่อยขยาย

เกณฑ์สุดท้ายมักให้ผลเร็วที่สุดและคนมองข้ามมากที่สุด เพราะหน้าที่มีคนเข้าอยู่แล้วแปลว่าระบบค้นหาส่งคนมาให้แล้ว แค่หน้ายังทำงานไม่ดีพอ การเติมข้อความช่วยเลือกในหน้าเหล่านั้นเป็นการแก้ที่จุดที่มีคนรออยู่จริง ต่างจากการเขียนหมวดใหม่ที่ต้องรอให้ระบบค้นหามาเก็บข้อมูลและจัดอันดับใหม่ทั้งหมด

หมวดหมู่กับหน้าตัวกรอง: อย่าให้ร้านแตกเป็นพันหน้า

ระบบร้านออนไลน์ส่วนใหญ่สร้าง URL ใหม่ทุกครั้งที่ลูกค้ากดตัวกรอง เช่น เลือกสี เลือกไซซ์ เลือกช่วงราคา แล้วสลับลำดับการกดก็ได้ URL ที่ต่างกันอีก ร้านที่มีตัวกรองห้าแบบจึงสร้างหน้าได้เป็นพันหน้าโดยที่เจ้าของไม่รู้ตัว หน้าเหล่านี้เนื้อหาเกือบเหมือนกันหมดและไม่มีข้อความประจำหน้าเลย

หลักตัดสินง่าย ๆ คือหน้าตัวกรองจะกลายเป็นหน้าหมวดย่อยที่ควรให้คนค้นเจอได้ ก็ต่อเมื่อมีคนค้นด้วยคำนั้นจริง และคุณยินดีเขียนข้อความประจำหน้านั้นให้ด้วย ตัวอย่างเช่น ร้านรองเท้าวิ่งที่มีคนค้นคำว่ารองเท้าวิ่งผู้หญิงจำนวนมาก ก็ควรทำให้ตัวกรองนั้นเป็นหมวดย่อยจริงที่มีชื่อหน้า มีคำอธิบาย และมีลิงก์จากเมนู ส่วนตัวกรองอย่างช่วงราคา 1,250 ถึง 1,500 บาท ไม่มีใครค้น จึงไม่ควรปล่อยให้เป็นหน้าที่ระบบค้นหาเก็บไป

• เลือกตัวกรองสองถึงสี่แบบที่คนค้นจริง แล้วยกระดับเป็นหมวดย่อยที่มีชื่อหน้าและข้อความของตัวเอง เช่น แยกตามเพศ ตามขนาด หรือตามประเภทการใช้งาน
• ตัวกรองที่เหลือ เช่น ช่วงราคาละเอียด การเรียงลำดับ และหน้าที่สอง สาม สี่ ให้ตั้งค่าไม่ให้ถูกเก็บเข้าระบบค้นหา โดยขอให้คนดูแลเว็บตั้งค่าในระบบร้านให้
• อย่าให้หมวดย่อยสองหมวดพูดเรื่องเดียวกันด้วยคำต่างกัน เช่น มีทั้งหมวดกระเป๋าล้อลากและหมวดกระเป๋ามีล้อ ให้เลือกไว้อันเดียวแล้วรวมอีกอันเข้าด้วยกัน
• ตรวจจำนวนหน้าที่ระบบค้นหาเก็บไปในรายงานของ Search Console เป็นระยะ ถ้าตัวเลขสูงกว่าจำนวนสินค้าบวกหมวดที่มีจริงมาก แปลว่าหน้าตัวกรองกำลังงอกเกินจำเป็น
• ถ้าสินค้าหนึ่งรุ่นมีหลายสีหลายไซซ์ ให้ตัดสินใจเรื่องจำนวนหน้าตั้งแต่ระดับสินค้าก่อน หลักการเลือกอ่านได้ที่ สินค้าหลายสีหลายไซซ์ควรทำกี่หน้า

สิ่งที่ไม่ควรทำกับข้อความบนหน้าหมวดหมู่

ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือการมองว่าข้อความบนหน้าหมวดเป็นแค่ช่องให้ใส่คำค้น ไม่ใช่ข้อมูลที่คนอ่านจริง พอคิดแบบนั้นก็จะได้ข้อความที่ยัดคำซ้ำ ๆ อ่านไม่รู้เรื่อง และไม่ช่วยให้ใครตัดสินใจซื้อได้เร็วขึ้นเลย

อีกความผิดพลาดที่ตามมาทีหลังคือการเขียนข้อความแม่แบบหนึ่งชุดแล้วก๊อบไปวางทุกหมวดโดยเปลี่ยนแค่ชื่อสินค้า วิธีนี้ทำเสร็จเร็วมากในวันเดียว แต่ได้หน้าสามสิบหน้าที่เนื้อหาเหมือนกันเกือบหมด ซึ่งไม่ได้ช่วยทั้งคนอ่านและไม่ได้ทำให้หน้าไหนโดดเด่นขึ้น สู้เขียนจริงห้าหมวดไม่ได้

• อย่ายัดชื่อหมวดซ้ำทุกประโยคจนอ่านแล้วสะดุด เขียนให้เป็นภาษาคนแล้วใช้คำนั้นในที่ที่จำเป็นก็พอ
• อย่าเอาข้อความยาวห้าร้อยคำไปวางไว้เหนือกริดสินค้า เพราะคนที่พร้อมซื้อจะต้องเลื่อนผ่านทุกครั้งและหลายคนจะออกไปก่อน
• อย่าเขียนข้อความที่ใช้ได้กับทุกหมวด เช่น สินค้าคุณภาพดี ราคาเป็นกันเอง ส่งไว เพราะไม่ได้ให้ข้อมูลใหม่กับใคร
• อย่าใส่ตัวเลขราคาเฉพาะเจาะจงลงในข้อความประจำหมวด เพราะราคาเปลี่ยนแล้วจะลืมแก้และกลายเป็นข้อมูลผิด ให้ใช้ช่วงราคากว้าง ๆ แทน
• อย่าคัดลอกคำอธิบายจากเว็บผู้ผลิตหรือจากมาร์เก็ตเพลสมาวาง เพราะเป็นข้อความที่มีอยู่แล้วหลายสิบเว็บและไม่มีอะไรเป็นของร้านคุณ
• อย่าทิ้งหมวดที่ไม่มีสินค้าเหลือไว้เฉย ๆ ให้ซ่อนหมวดนั้นหรือรวมเข้ากับหมวดใกล้เคียง ไม่งั้นลูกค้าจะกดเข้าไปเจอหน้าว่าง